ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ

 📚✍ PSI preparation Group✍📚
ಬಸವರಾಜ್ ಸರ್
(ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಬರಹಗಾರರು)

📚✍ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯಗಳ✍📚

ಭಾರತವು 2009 ರ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 6.9 ಲಕ್ಷ ಚ.ಕಿ.ಮೀ (69.0 ದ.ಲ.ಹೇ) ಅಂದರೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶೇ 21.02 ರಷ್ಟು ಭೂಭಾಗವು ಅರಣ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ

"ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 6 ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ."


➡ ಅವುಗಳೆಂದರೇ



👉🏾1) ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಅರಣ್ಯಗಳು:-

# ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು 250 ಸೆಂ.ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಪಡೆಯುವ 900 ಮೀ. ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

# ಈ ಬಗೆಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಸ್ಸಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಮಣಿಪುರ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗೂ ಅಂಡಮಾನ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

# ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಸುಮಾರು 2.6 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ವರ್ಷವೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಅಥವಾ ಸದಾ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯುವರು.



👉🏾2) ಎಲೆಯುದುರುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅರಣ್ಯಗಳು:-

# ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವುಗಳು 75 ರಿಂದ 250 ಸೆಂ.ಮೀ ಮಳೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

# ಇದು ಭಾರತದ ಶೇ. 65.5 ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವುಗಳು ವರ್ಷದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒಣ ಹವೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಯನ್ನು ಉದುರಿಸುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಎಲೆಯುದುರಿಸುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅರಣ್ಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು.



👉🏾3) ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅರಣ್ಯ:-

# ಭಾರತದಲ್ಲಿ 60 ರಿಂದ 75 ಸೆಂ.ಮೀ ಮಳೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದು.

# ಈ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ ವಿರಳವಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕುರುಚಲ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

# ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗ, ಅರಾವಳಿ ಪರ್ವತಗಳ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಅಂಚಿನ ವಲಯಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

# ಬಬೂಲ್, ಶಿಷಮ್, ಸಭಾಯ್ ಹುಲ್ಲು ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.


👉🏾4) ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳು:-

# ಈ ಕಾಡುಗಳು ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ಅಳಿವೆಗಳ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

# ಗಂಗಾ, ಮಹಾನದಿ, ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣಾನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

# ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರಿ ಮರಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಂದರಬನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

# ಈ ಅರಣ್ಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ 4.4 ಸಾವಿರ ಚ.ಕಿ.ಮೀ ರಷ್ಟಿರುವುದು.



👉🏾5) ಮರುಭೂಮಿ ಅರಣ್ಯಗಳು:-

# ಈ ಅರಣ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ 50 ಸೆಂ.ಮೀ ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

# ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ.

# ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕುರುಚಲು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಮುಳ್ಳು ಕಂಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ.



👉🏾6) ಹಿಮಾಲಯದ ಅಲ್ಪೈನ್ ಅರಣ್ಯಗಳು:-

# ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎತ್ತರವು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಉಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗಿನ ವಾಯುಗುಣಗಳನ್ನು ಈ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

# ವಾಯುಗುಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವವು.

# ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮುಖ್ಯ ಮರಗಳೆಂದರೇ - ಸಾಲ್, ಬೈರಾ, ಟೂನ್, ಸಿಲ್ವರ್, ಸ್ಟ್ರೂಸ್, ಲಾರೆಲ್ ಮುಂತಾದ ಎಲೆ ಮೊನಚಾದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ



✍ಭಾರತದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Physical Features of India)✍

ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶವು ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ದೇಶವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

👉🏾ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು (The Northern Mountain)
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾ

👉🏾ಮೈದಾನ (The Northern Indian Plains)

👉🏾ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ (The Peninsular Plateau)

👉🏾ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು (The Coastal Regions)


👉🏾ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು

ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು "ಪಾಮಿರ್ ಗ್ರಂಥಿ"ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ "ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್" ವರೆಗೂ (ಸುಮಾರು 2500km ಉದ್ದ) ಹರಡಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು 'ಅಂಗಾರ' ಮತ್ತು 'ಗೊಂಡ್ವಾನ' ಭೂರಾಶಿಗಳ ಒತ್ತರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಅವುಗಳೆಂದರೆ :

➡ ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ

➡ ಮಧ್ಯ ಹಿಮಾಲಯ

➡ ಸಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು

👉🏾ಮಹಾ ಹಿಮಾಲಯ

# ಇದು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ.

# ಇದು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 'ನಂಗಾಪರ್ವತ' ದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 'ನಾಮಚಬರ್ವಾ' ಶಿಖರದ ವರೆಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

# ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 6,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

# ಈ ಶ್ರೇಣಿಯು ಸದಾಕಾಲ ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು "ಹಿಮಾದ್ರಿ" ಎನ್ನುವರು.

# ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರ 'ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್' ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

# ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ "ಮೌಂಟ್ ಗಾಡ್ವಿನ್ ಆಸ್ಟಿನ್" ಅಥವಾ  "(K2)" .

# ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳಿಗೆ ಉದಾ: ಕಾಂಚನ ಜುಂಗಾ, ಧವಳಗಿರಿ, ಮಾಕಲು, ನಂಗಾ ಪರ್ವತ, ನಂದಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗೌರಿ ಶಂಕರ.

# ಪ್ರಮುಖ ಹಿಮನದಿ 'ಗಂಗೋತ್ರಿ' (ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.)


👉🏾ಮಧ್ಯ ಹಿಮಾಲಯ

# ಈ ಶ್ರೇಣಿಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3,600ಮೀಟರ್ ಗಳಿಂದ 4,500 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ.

# ಕೆಲವು ಶಿಖರಗಳು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

# ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಣಿವೆಗಳು ಕಾಂಗ್ರಾ, ಲಾಹುಲ್, ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಕುಲು.

# ಪ್ರಮುಖ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ ಧವಲ್ ಧರ್, ಮಸ್ಸೂರಿ ಮತ್ತು ಪಿರ್ ಪಂಜಾಲ್.

# ನೈನಿತಾಲ್, ಡಾರ್ಜಲಿಂಗ್, ಸಿಮ್ಲಾ, ರಾಣಿಖೇತ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಸೂರಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಗಿರಿಧಾಮಗಳು.


👉🏾ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು

# ಶಿವಾಲಿಕ್ ಎಂಬುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ.

# ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು 'ಹಿಮಾಲಯದ ಪಾದಬೆಟ್ಟ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

# ಈ ಶ್ರೇಣಿಯು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ನದಿಗಳು ಹೊತ್ತುತಂದ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಚಯನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

# ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 1,300 ಮೀಟರ್ ಗಳು.

# ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಹಾಗೂ ಕಿರಿದಾದ ಅನೇಕ ಮೈದಾನಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು 'ಡೂನ್' ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ: ಡೆಹರಾಡೂನ್.
[

 ✍ಹಿಮಾಲಯದ ಎತ್ತರ ಐದು ಶಿಖರಗಳು

👉🏾ಶಿಖರ

👉🏾ದೇಶ

👉🏾ಎತ್ತರ (ಮೀ.)

1. ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ನೇಪಾಳ - ಟಿಬೆಟ್ 8,848

2. ಗಾಡ್ವಿನ್ ಆಸ್ಟೀನ್ (K2) ಭಾರತ 8,611

3. ಕಾಂಚನ ಜುಂಗಾ ನೇಪಾಳ - ಭಾರತ 8,597

4. ಧವಳಗಿರಿ ನೇಪಾಳ 8,167

5. ನಂಗಾ ಪರ್ವತ ಭಾರತ 8,126
:


✍ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾ ಮೈದಾನ

# ಈ ಮಹಾ ಮೈದಾನದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು 6,52,000 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಈ ಮೈದಾನದ ದಕ್ಷಿಣದ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

# ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನದಿಗಳು ಹೊತ್ತು ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಸಂಚಯನದಿಂದ ಈ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

# ಈ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ಗಂಗಾನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ'ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

# ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಈ ಮೈದಾನ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪ್ರದೇಶ.

# ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ಇರುವುದರಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶೇ.40 ರಷ್ಟು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು "ಭಾರತದ ಹೃದಯ ಭಾಗ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.



👉🏾ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ

# ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಠಿಣ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

# ಭಾರತದ ಭೂ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ.

# ನರ್ಮದಾ ಸೀಳು ಕಣಿವೆಯು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು (ಪ್ರದೇಶವನ್ನು) 2 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

ಮಾಳ್ವಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ
ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ


👉🏾ಮಾಳ್ವಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ :

# ಮಾಳ್ವಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಮೈದಾನದ ಕಡೆ ಇಳಿಜಾರಾಗಿದೆ.  ಇದು ತ್ರಿಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

# ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರ ಶಿಖರ "ಗುರು ಶಿಖರ" ಅಥವಾ "ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಶಿಖರ".  "ಮೌಂಟ್ ಅಬು" ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಿರಿಧಾಮ.

👉🏾ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ :

# ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮೈಕಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿ , ಅಮರಕಂಟಕ , ಸಾತ್ಪುರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು , ಮಹಾದೇವ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ ಮಹಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

# ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 'ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿವೆ' ಇವುಗಳನ್ನು"ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು 'ಕಾರ್ಡ್ ಮಮ್, ನೀಲಗಿರಿ, ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ಮತ್ತು ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು' ಎನ್ನುವರು.

# ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ಸರಣಿಯ "ಅನೈಮುಡಿ (2,695 ಮೀ.)"

 ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ✍ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು


# ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ  ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ನ "ಕಛ್"ನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದೆ.

# ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದ6,100 ಕಿ.ಮೀ (ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ).

# ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು 2 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ


👉🏾ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ

# ಉತ್ತರದ ಗಂಗಾನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಯವರೆಗೂ, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿದೆ.

# ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ.

# ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕೆಲವು ಲಗೂನ್ (ಸರೋವರ)ಗಳಿವೆ. ಅಂತಹ ಲಗೂನ್ ಗಳಿಗೆ ಉದಾ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ 'ಪುಲಿಕಾಟ್' ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸಾದ 'ಚಿಲ್ಕಾ' ಸರೋವರಗಳು.

# ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ.

# ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೀ ಹರಿಕೋಟಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ (ISRO)ದ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.

# ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು "ಉತ್ಕಲ ತೀರ" ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು "ಕೋರಮಂಡಲ ತೀರ" ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

# ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ : ಪಾರಾದೀಪ್, ಹಲ್ದಿಯಾ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ, ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಟುಟಿಕಾರ್ನ್.



👉🏾ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ

# ಗುಜರಾತಿನ "ಕಛ್" ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಯವರೆಗೂ, ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹರಡಿದೆ.

# ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 1,500 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ನಷ್ಟಿದೆ.

# ಈ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ನೇರವಾಗಿ ರುವುದರಿಂದಲೂ, ವರ್ಷದ 6 ತಿಂಗಳು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ.

# ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಮಲಬಾರ್ ತೀರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಾವಳಿ, ಕೊಂಕಣಿ ತೀರ, ಗುಜರಾತ್ ಕರಾವಳಿ, ಕಛ್ ಮತ್ತು ಕಾಟೇವಾಡ ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

# ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ "ಗುಜರಾತ್".# ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ "ಗೋವಾ".

# ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು,  ಮರ್ಮ ಗೋವಾ, ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾರವಾರ, ಮುಂಬಯಿ, ನವಶೇವ, ಮಂಗಳೂರು ಕಾಂಡ್ಲ .


✍ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದ

👉🏾ರಾಜ್ಯಗಳು

👉🏾ಉದ್ದ

1. ಗುಜರಾತ್ ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದ 1600 ಕಿ.ಮೀ

2. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದ 1000 ಕಿ.ಮೀ

3. ತಮಿಳುನಾಡು 910 ಕಿ.ಮೀ

4. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 720 ಕಿ.ಮೀ

5. ಕೇರಳ 580 ಕಿ.ಮೀ

6. ಒರಿಸ್ಸಾ 480 ಕಿ.ಮೀ

7. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 350 ಕಿ.ಮೀ

8. ಕರ್ನಾಟಕ 320 ಕಿ.ಮೀ

9. ಗೋವಾ


👉🏾ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು :-

1.ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ

2.ಒರಿಸ್ಸಾ

3.ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ

4.ತಮಿಳುನಾಡು


👉🏾ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು :-

1.ಗುಜರಾತ್

2.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

3.ಗೋವಾ

4.ಕರ್ನಾಟಕ

5.ಕೇರಳ

👉🏾ದ್ವೀಪಗಳು

# ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ 247ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ.

# 247 ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ 204 ದ್ವೀಪಗಳು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 43 ದ್ವೀಪಗಳು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿವೆ.

# ಅಂಡಮಾನ್ & ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ನಿರ್ಮಿತ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.

# ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಗಳು ಹವಳಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ.